Foto: Klanleden, zogenaamde Knights of the Southern Cross of the Ku Klux Klan, in Virginia tijdens een kruisverbranding. © Archiefbeeld EPA.

De Ku Klux Klan - de Amerikaanse, racistische organisatie bekend van brandende kruizen en mensen in witte pakken met puntmutsen - blijkt massaal leden te rekruteren.

De raciale spanningen in Ferguson, waar een agent een zwarte tiener doodschoot, lijken als katalysator te werken.

'Je zou niet bang mogen zijn dat als je 's ochtends wakker wordt er een brandend kruis in je tuin staat', zegt een buurtbewoonster in het plaatsje Pelham in de Amerikaanse staat North Carolina.

Maar die angst heeft ze wel, sinds ze een paar weken geleden een ledenwerffoldertje van de Ku Klux Klan (KKK) op haar oprit aantrof.

Heeft de racistische groep het op haar wijk voorzien? Is het een kwestie van tijd voor zich hier gruwelijke en angstaanjagende taferelen die tot het verre verleden leken te horen, opnieuw manifesteren? Lukraak flyeren De buurtbewoonster - die anoniem wil blijven uit vrees voor wraakacties - weet het simpelweg niet. En dat maakt haar bang.

Zeker omdat zij niet de enige is die een flyer kreeg. De club bleek in heel de wijk folders te hebben achtergelaten. Ogenschijnlijk nogal lukraak trouwens: bij blanken, maar ook op de stoep bij Afro-Amerikanen of andere minderheden, gezinnen met gekleurde kinderen.

De opmars van de KKK is al een paar jaar gaande. Gewelddadige acties zijn echter een zeldzaamheid. De groepering beperkt zich vooral tot besloten bijeenkomsten, waar wordt gemopperd op de multiculturele samenleving. © Archiefbeeld EPA.

Uit heel Amerika komen berichten over pogingen van Ku Klux Klan-clubjes die van deur tot deur folders hebben verspreid om Amerikanen aan te sporen lid te worden. Zo probeerden de Loyal White Knights of the Ku Klux Klan deze zomer zieltjes te winnen in rijkeluisenclave The Hamptons, op een paar uur rijden van New York. In hun folder stellen deze 'loyale witte ridders' dat er een wet moet komen tegen homoseksualiteit en dat er met onmiddellijke ingang een einde moet komen aan de eindeloze stroom van illegale immigranten, die de banen inpikken van de 'echte' Amerikanen.

De opmars van de KKK is al een paar jaar gaande. Gewelddadige acties zijn echter een zeldzaamheid. De groepering beperkt zich vooral tot besloten bijeenkomsten, waar wordt gemopperd op de multiculturele samenleving. De KKK zou nu grofweg 5000 tot 8000 leden tellen.

De verkiezing van Barack Obama als eerste zwarte president van de Verenigde Staten leidde tot een opleving van extremistische, vaak racistische haatgroeperingen als de KKK, constateren experts van de mensenrechtenorganisatie Southern Poverty Law Center (SPLC).

In 2011 telde de SPLC er 1018, tegen 602 in 2000. De clubs luisteren naar namen als Aryan Nation, The White Network en de White Camelia Knights. De recente onlusten in Ferguson, waar een blanke agent een ongewapende, zwarte tiener doodschoot, lijken als katalysator te werken voor de nieuwe rekruteringsactie.

Sluimerend racisme:

Hoewel de overwegend blanke agenten in het stadje onder de rook van St. Louis vooral van racisme werden beschuldigd, kreeg de schietende politieman ook opvallend veel steunbetuigingen uit het hele land. Het illustreert een sluimerende vorm van racisme waarmee de Amerikaanse samenleving nog altijd doordesemd lijkt. Over de exacte omvang van de Ku Klux Klan bestaan alleen schattingen.

Volgens de SPLC is de beweging na de jaren '70 door interne ruzies afgebrokkeld en uiteengevallen in tal van splintergroeperingen. De KKK zou nu grofweg 5000 tot 8000 leden tellen.

Dat aantal valt in het niets bij de vier miljoen leden van bijna een eeuw geleden. Hoewel beperkt in omvang, doet de KKK nog altijd van tijd tot tijd van zich spreken.

Geweld zeldzaam:

Afgelopen voorjaar kwam de organisatie in het nieuws toen voormalig KKK-leider Frazier Glenn Cross (73) in Kansas drie mensen doodschoot in een Joods gemeenschapscentrum.

Zulke gewelddadige acties zijn echter een zeldzaamheid. De KKK beperkt zich vooral tot besloten bijeenkomsten waar wordt gemopperd op de multiculturele Amerikaanse samenleving.

De leden hullen zich al dan niet in witte gewaden met puntmutsen en steken zo nu en dan een kruis in brand. Professor Brian Levin, die al decennialang de KKK bestudeert, zegt dat er van de KKK als nationale beweging amper dreiging uitgaat omdat die simpelweg te klein is.

'Het echte gevaar zit meer in splintergroeperingen, die met nieuwe leiders aan het roer naam proberen te maken. De organisatie is nu als een rat die in een hoek is gedreven - met alle gevaar van dien.'

Door: Stijn Hustinx